Đó cũng là vấn đề xuyên suốt được đặt ra tại Hội nghị khoa học năm 2026 của Khoa Kỹ thuật Phục hồi chức năng, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng. Với chủ đề “Phục hồi chức năng toàn diện – Từ chăm sóc nội trú đến giai đoạn phục hồi”, hội nghị diễn ra ngày 11/4/2026 tại Hội trường 2.1, với 15 báo cáo được trình bày trong hai phiên sáng và chiều.

Không chỉ là nơi trình bày các báo cáo chuyên môn, sự kiện còn cho thấy một sự dịch chuyển rõ rệt: phục hồi chức năng đang dần trở thành một phần “song hành” với điều trị, thay vì là bước can thiệp sau cùng như trước đây.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh – Trưởng khoa Kỹ thuật Phục hồi chức năng nhấn mạnh điều này bằng một ví dụ trực diện: “Một bác sĩ mổ xong mà không có phục hồi chức năng thì cơ quan đó chưa thể hoàn thiện được”. Theo ông, nếu không can thiệp kịp thời ngay từ giai đoạn nằm viện, người bệnh có thể đối mặt với nhiều biến chứng như huyết khối, suy giảm chức năng kéo dài, làm tăng gánh nặng điều trị.”

Người cao tuổi và bài toán “đánh giá nhanh nhưng phải đúng”

Một trong những hướng nghiên cứu thu hút nhiều sự quan tâm là đánh giá và phân tầng nguy cơ ở người cao tuổi – nhóm bệnh nhân có đặc điểm phức tạp và dễ bị tổn thương.

Trong báo cáo của mình, PGS.TS.BS Nguyễn Văn Trí (ĐH Y Dược TP.HCM) giới thiệu mô hình IC-CFCN, tập trung vào bốn yếu tố cốt lõi: bệnh mạn, suy yếu, nhận thức và dinh dưỡng. Nghiên cứu đa trung tâm trên 1.212 ca bệnh cho thấy công cụ này có khả năng dự báo biến cố nội viện khá tốt, với AUC đạt 0,832.

Ở góc độ thực hành, kết quả này mang ý nghĩa đáng kể. Thay vì những bộ công cụ phức tạp, khó triển khai trong môi trường lâm sàng bận rộn, các mô hình như IC-CFCN cho thấy một hướng tiếp cận khác: đơn giản hóa nhưng vẫn giữ được giá trị tiên lượng, ưu tiên các yếu tố cốt lõi và đủ khả thi để áp dụng ngay tại giường bệnh.

Cùng hướng nghiên cứu này, các báo cáo về sức mạnh cầm nắm ở người trên 60 tuổi (CN. Nguyễn Thị Oanh) hay chất lượng cuộc sống ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối (ThS. Lê Thị Thanh Thanh) tiếp tục bổ sung dữ liệu về chức năng và khả năng phục hồi. Qua đó cho thấy cách tiếp cận không còn dừng ở điều trị bệnh lý, mà dần mở rộng sang đánh giá toàn diện chất lượng sống sau điều trị.

Từ bài test đi bộ đến AI: phục hồi chức năng đang thay đổi ra sao?

Nếu các nghiên cứu về người cao tuổi đặt ra bài toán đánh giá, thì những báo cáo còn lại tập trung vào một câu hỏi khác: can thiệp thế nào để hiệu quả hơn?

Các phương pháp quen thuộc như test đi bộ 2 phút, 6 phút (TS. Nguyễn Thanh Duy) hay các nghiệm pháp đánh giá vận động, kiểm soát thăng bằng, trung tâm áp lực (ThS. Phạm Xuân Hiệp, ThS. Huỳnh Thị Nhi) được nhìn lại dưới góc độ chuẩn hóa và ứng dụng lâm sàng. Những nghiên cứu này không mới về kỹ thuật, nhưng có ý nghĩa ở chỗ giúp định lượng chính xác hơn hiệu quả phục hồi.

Song song đó là các can thiệp chuyên sâu như quản lý phù bạch huyết (ThS. Trần Long Biên) hay phục hồi thăng bằng ở bệnh nhân đái tháo đường (ThS. Hoàng Ngọc Tuyết Trinh), cho thấy phục hồi chức năng đang ngày càng đi vào từng nhóm bệnh cụ thể, thay vì áp dụng chung một mô hình.

Đáng chú ý, một hướng tiếp cận mới cũng bắt đầu xuất hiện: ứng dụng công nghệ và y học chứng cứ. Báo cáo của BS.CKI Nguyễn Quang Khải về việc sử dụng AI mã nguồn mở trong phục hồi chức năng cho thấy lĩnh vực này đang dần chuyển sang tiếp cận dựa trên dữ liệu và cá thể hóa điều trị.

Không còn là “phục hồi sau điều trị”

Từ các báo cáo tại hội nghị, có thể thấy một điểm chung: ranh giới giữa điều trị và phục hồi đang dần bị xóa nhòa.

Phát biểu tại hội nghị, PGS.TS.DS Nguyễn Thị Thu Thủy – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng nhấn mạnh rằng trong bối cảnh hệ thống y tế đang chuyển mình mạnh mẽ, phục hồi chức năng không còn là giai đoạn hậu điều trị đơn thuần mà đã trở thành một phần không thể tách rời trong toàn bộ quá trình chăm sóc sức khỏe. “Từ chăm sóc nội trú, can thiệp sớm đến phục hồi cộng đồng, tái hòa nhập xã hội, tất cả đều đòi hỏi sự liên kết phối hợp đa ngành liên tục và toàn diện”, bà chia sẻ.

Theo bà, yêu cầu đặt ra không chỉ dừng lại ở việc nâng cao chất lượng điều trị, mà còn đòi hỏi đổi mới trong đào tạo, nghiên cứu, cũng như cập nhật các phương pháp tiếp cận hiện đại, gắn với thực tiễn và xu hướng quốc tế. Hội nghị vì vậy không chỉ là dịp cập nhật kiến thức, mà còn góp phần xây dựng môi trường học thuật năng động, thúc đẩy sự phát triển bền vững của lĩnh vực phục hồi chức năng.

Sự thay đổi này không chỉ là câu chuyện chuyên môn, mà còn đặt ra những yêu cầu mới về đào tạo, nghiên cứu và phối hợp đa ngành trong hệ thống y tế.

Và có lẽ, điều đọng lại sau hội nghị không chỉ là các con số hay mô hình, mà là một cách nhìn khác: phục hồi chức năng không phải là “bước sau cùng”, mà cần được bắt đầu từ rất sớm trong toàn bộ hành trình điều trị của người bệnh.

Một số hình ảnh tại Hội nghị khoa học 2026 của Khoa Kỹ thuật Phục hồi chức năng:

Loan Lê

Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông

Bài viết Hội nghị khoa học 2026: Khi phục hồi chức năng không còn là “khâu sau cùng” đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng.

Đây là lần đầu tiên Khoa Y tổ chức một hội nghị khoa học riêng, đánh dấu bước chuyển từ các hội thảo chuyên đề sang một diễn đàn học thuật quy mô hơn, hướng đến thúc đẩy nghiên cứu và tăng cường kết nối giữa đào tạo với thực hành y khoa.

Hội nghị có sự tham dự của Ban Giám hiệu nhà trường, lãnh đạo Khoa Y, cùng đông đảo giảng viên, bác sĩ, nhà nghiên cứu và sinh viên. Ngoài ra còn có sự tham gia của các chủ tọa và báo cáo viên đến từ nhiều bệnh viện, cơ sở y tế.

Về phía Nhà trường có PGS.TS. DS Nguyễn Thị Thu Thủy – Phó Hiệu trưởng. Về phía Khoa Y có PGS.TS.BS Hà Văn Thiệu – Trưởng Khoa Y, PGS.TS.BS Phạm Huy Hùng – Phó Trưởng Khoa Y, TS.BS Nguyễn Công Trung – Phó Trưởng Khoa Y, TS.BS Phạm Văn Tác – Cố vấn cao cấp, nguyên Cục trưởng Cục Khoa học và Đào tạo (Bộ Y tế), cùng toàn thể giảng viên, cán bộ Khoa Y.

Phát biểu khai mạc, PGS.TS.BS Hà Văn Thiệu – Trưởng Khoa Y cho rằng trong bối cảnh y học phát triển nhanh, nghiên cứu khoa học không chỉ là yêu cầu học thuật mà còn là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng đào tạo và hội nhập. Hội nghị lần này vì vậy được xem là dấu mốc quan trọng, góp phần hình thành môi trường học thuật bài bản trong Khoa.

Đại diện Ban Giám hiệu, PGS.TS.DS Nguyễn Thị Thu Thủy – Phó Hiệu trưởng nhấn mạnh việc cập nhật kiến thức và thúc đẩy nghiên cứu là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển nhanh, đặc biệt trong lĩnh vực y học. Theo bà, hội nghị không chỉ là nơi công bố kết quả nghiên cứu mà còn là không gian kết nối giữa giảng viên, bác sĩ và sinh viên, góp phần xây dựng văn hóa học thuật và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nhà trường.

Nghiên cứu gắn với thực tiễn lâm sàng

Các báo cáo tại hội nghị cho thấy xu hướng nghiên cứu ngày càng bám sát thực hành y khoa, trải rộng từ bệnh truyền nhiễm, bệnh mạn tính đến sức khỏe tâm thần và các chuyên khoa sâu.

Ở lĩnh vực truyền nhiễm, TS.BS Lê Nhân Tuấn trình bày tổng quan về virus Nipah với các nội dung liên quan đến sinh bệnh học và chẩn đoán. Trong khi đó, nghiên cứu của TS.BS Huỳnh Thị Ngọc Lan về Acinetobacter baumannii ghi nhận tỷ lệ phân lập 7,1% ở bệnh nhân viêm phổi, đồng thời cho thấy mức độ kháng kháng sinh cao – một thách thức lớn trong kiểm soát nhiễm khuẩn hiện nay .

Ở nhóm bệnh mạn tính, nhiều nghiên cứu tập trung vào đánh giá toàn diện người bệnh. Nghiên cứu của BS.CKII Đỗ Thanh Liêm và cộng sự trên 489 bệnh nhân đã làm rõ mối tương quan giữa các thang đo nhận thức, góp phần hỗ trợ phân tầng mức độ sa sút trí tuệ. Trong khi đó, BS.CKII Nguyễn Bá Mạnh Vinh ghi nhận tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân suy tim mạn lên đến 57,6% khi đánh giá bằng thang điểm SGA.

Ở lĩnh vực chuyển hóa, ThS.BS.CKI Lê Trọng Nhân cho thấy tỷ lệ béo phì thể ẩn ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 đạt 30%, đồng thời có liên quan đến giảm khối cơ và sức mạnh cơ, những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tiên lượng bệnh .

Không chỉ tập trung vào bệnh lý, các nghiên cứu về sức khỏe tâm thần cũng được quan tâm. Nghiên cứu của NCS Quách Thái Bảo trên 399 sinh viên y khoa cho thấy tình trạng lo âu, căng thẳng và trầm cảm khá phổ biến, đồng thời chỉ ra mối liên quan với môi trường sống và yếu tố cá nhân, mở ra khả năng ứng dụng các công cụ số trong phát hiện sớm và hỗ trợ can thiệp.

Mở rộng hướng tiếp cận đa chuyên khoa

Trong lĩnh vực sản khoa, TS.BS Lê Thị Thu Hà trình bày về quản lý thai kỳ nguy cơ cao, nhấn mạnh vai trò của tiếp cận đa ngành và y học chứng cứ trong quyết định lâm sàng nhằm tối ưu hóa kết cục cho mẹ và thai nhi .

Ở nhóm nghiên cứu ngoại khoa và can thiệp, các báo cáo tập trung vào hiệu quả điều trị gắn với bảo tồn chức năng. Nổi bật là nghiên cứu của BS.CKII Lưu Quang Việt và ThS.BS Hồ Nguyên Trường về điều trị ung thư thận trên nền bệnh thận mạn, cùng nghiên cứu của ThS.BS Nguyễn Mạnh Hùng về ảnh hưởng của thuốc cản quang đến chức năng thận sau can thiệp mạch máu.

Các phiên thảo luận diễn ra sôi nổi, tạo điều kiện để các nhà khoa học, giảng viên và bác sĩ trao đổi chuyên môn, phản biện và chia sẻ kinh nghiệm, qua đó góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu cũng như giảng dạy.

Không dừng lại ở một sự kiện chuyên môn, hội nghị còn thể hiện định hướng lâu dài của Khoa Y trong việc xây dựng môi trường học thuật gắn với thực tiễn.

Theo Ban tổ chức, trong thời gian tới, hội nghị sẽ được duy trì như một hoạt động thường niên, từng bước nâng cao chất lượng, mở rộng hợp tác và hội nhập quốc tế, qua đó góp phần đào tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của xã hội .

Loan Lê

Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông

Bài viết Hội nghị khoa học Khoa Y lần thứ I: Kết nối nghiên cứu với thực tiễn đào tạo y khoa đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng.